Linux dla początkujących: którą dystrybucję wybrać i jak spróbować bez ryzyka
Linux to dziś wygodny system do przeglądania internetu, pracy biurowej i nauki — a także sposób na drugie życie starszego laptopa. Wypróbujesz go z pendrive'a, nie ruszając obecnego systemu.
„Linux” to tak naprawdę jądro systemu, wokół którego różne zespoły budują kompletne systemy — dystrybucje. Różnią się wyglądem, sposobem aktualizacji i domyślnymi programami. Dla początkujących liczy się przede wszystkim to, by system był stabilny i miał dużą społeczność, która odpowie na pytania.
Dobre na start
Linux Mint
Wygląd i układ zbliżony do Windows, stabilny, łatwy w obsłudze. Bardzo często polecany jako pierwszy Linux.
Ubuntu
Najpopularniejsza dystrybucja na komputery osobiste, ogrom poradników i wsparcie wielu producentów sprzętu.
Fedora
Nowsze wersje programów, nowocześniejszy interfejs. Dobra dla osób, które lubią być na bieżąco.
Zorin OS
Nastawiony na osoby przechodzące z Windows i macOS, z gotowymi układami interfejsu.
Spróbuj bez instalacji
- Pobierz obraz ISO z oficjalnej strony dystrybucji.
- Nagraj go na pendrive (min. 8 GB) programem takim jak balenaEtcher lub Rufus.
- Uruchom komputer z pendrive'a (menu rozruchu — zwykle klawisz F12, F11, Esc lub F8 przy starcie).
- Wybierz tryb Live — system działa z pendrive'a, Twój dysk pozostaje nietknięty.
Sprawdź, czy działa Wi-Fi, dźwięk, kamera i drukarka. Jeśli wszystko gra, instalacja zajmie kilkanaście minut.
Przed instalacją
Zrób kopię zapasową danych. Instalacja obok Windows (dual boot) jest możliwa, ale przy błędzie łatwo usunąć niewłaściwą partycję. Na starszym laptopie, który nie musi mieć Windows, prostsza jest instalacja na całym dysku.
Czego się spodziewać
- Biuro i internet — przeglądarki, LibreOffice, klienty poczty, komunikatory (wiele w wersji webowej) działają bez problemu.
- Programy tylko na Windows (np. niektóre programy księgowe, Adobe) — mogą nie działać; sprawdź zamienniki przed przesiadką.
- Gry — dzięki Steam i warstwie Proton działa duża część gier, ale nie te z niektórymi zabezpieczeniami antycheat.
